رها چون بدنی بی‌جان

این مطلب دراین تاریخ ارسال شده است دوشنبه, 22 آگوست, 2011 در ساعت 5:06 ب.ظ


[شاواسانا، یا حالت بدن بی‌جان یکی از شناخته شده‌ترین حالت‌‌های رهاسازی در یوگاست. اگر تنها یک جلسه در یک کلاس یوگا شرکت کرده باشید، باز هم این آسانا رو تجربه کرده‌اید. تجربه رهایی بدن با حفظ آگاهی ذهن …..]

به منظور رهاسازی بدن در ابتدا، فواصل و نیز در پایان انجام  یک دوره آسانا بصورت فردی و یا در قالب یک کلاس گروهی، قرار گرفتن در یکی از وضعیت‌های رهاسازی توصیه می‌شود. به این ترتیب فرد می‌تواند بدن، ذهن و تنفس را برای آغاز انجام حرکات آماده و سپس بین انجام حرکات مختلف، خستگی و انقباضات بدن را رفع کرده و نیز در پایان انجام یک دوره از حرکات، انقباضات جزئی عضلات و التهابات دستگاه تنفس را آرام نماید، با ذهنی هوشیار و با احساس آرامش و صلح درونی به دنیای بیرون از فضای فردی خود باز گردد.

وضعیت‌های رهاسازی در یوگا بسیار متنوع هستند. نوع و میزان مکث این وضعیت‌ها در روش‌های مختلف متفاوت است. با این حال یکی از وضعیت‌های مشترک و بسیار شناخته شده در تمامی روش‌های انجام آساناهای یوگا، وضعیت بدن بی‌جان یا شاواسانا است که معمولاً در پایان کلاس یا یک دوره تمرین فردی انجام می‌گیرد. قرار گرفتن در این وضعیت به ظاهر ساده یکی از سخت‌ترین و پیچیده‌ترین حرکات یوگا محسوب می‌شود.

برای تجربه این وضعیت، روی زمین دراز بکشید. پاها را با فاصله از یکدیگر قرار دهید بصورتی که انگشتان و کف پاها به سمت زمین رها شوند. سر را بلند کرده و انگشتان پا را نگاه کنید، سپس با کمک دستان پوست گردن را به سمت کف سر کشیده و به همین شکل آرام آرام سر را روی زمین قرار دهید. اگر این بخش را درست انجام داده باشید، چانه شما به حفره گردن کمی نزدیک و پوست کف سر کاملاً روی زمین پهن خواهد شد. سپس دستان را با فاصله از بدن روی زمین کاملاً رها کنید. چند ثانیه به سقف خیره شده و سپس آرام آرام اجازه دهید پلک‌ها سنگین و روی چشم‌ها قرار گیرند. تا این مرحله موفق شده‌اید بدن را به سادگی در این وضعیت قرار دهید. از این مرحله به بعد باید با آگاهی کامل به سراغ رهاسازی ذهن و دستگاه تنفس بروید. به دم و بازدم ناخودآگاه خود، توجه کنید و اجازه دهید وزن بدن با هر بازدم بیشتر و بیشتر به زمین سپرده شود و به این ترتیب آرامش را بیشتر و بیشتر تجربه کنید. آگاهی ذهن را در نقاط مختلف بدن حرکت دهید، با چشمان بسته نقاط مختلف بدن را نظاره کنید و انقباضات جزئی عضلات را از نهانی‌ترین لایه آن بصورت آگاهانه رها کنید. این بخش نیاز به تمرین و تجربه بیشتر دارد و در دفعات نخست عملی‌کردن آن تقریباً ناممکن است. با این حال یکی از نقاطی که به سادگی و با کمی توجه متوجه انقباض آن خواهید شد، عضلات شکم است. در این وضعیت به مدت ۵ الی ۱۰ دقیقه مکث نموده سپس به آرامی انگشتان دست و پا را حرکت داده، بدن خود را بر روی زمین احساس کرده و با چشمان بسته از سمت راست بلند شوید و بنشینید.

به یاد داشته باشید، هر چند ظاهر این وضعیت شبیه خوابیدن است اما در حقیقت نوعی استراحت آگاهانه محسوب می‌شود. بنابراین در تمام دقایق، آگاه و هوشیار باقی بمانید و هیچ‌گاه به سرعت از این حالت خارج نشوید. برای برخی از افراد بستن چشمان در این حالت باعث ایجاد ناآرامی درونی می‌شود، لذا می‌‌توانید در صورت نیاز چشم‌ها را باز/نیمه‌باز نگه دارید. همچنین برای افرادی که مبتلا ب بیماری صرع هستند پیشنهاد می‌شود، رهاسازی پایان کلاس را با قرارگرفتن در یکی از وضعیت‌‌های صحیح نشستن در یوگا و با چشمان نیمه باز انجام دهند. از آنجا که قرارگرفتن در این حالت معمولاً باعث کاهش دمای بدن به میزان چند درجه می‌شود، لذا می‌توانید قبل از رفتن به حرکت، از یک پتوی نازک یا ملحفه برای پوشاندن سطح بدن استفاده نمایید. همچنین در برخی از کلاس‌ها، کیسه سبکی برای قراردادن روی چشم‌ها به منظور افزایش تمرکز در طول حرکت، در اختیار شاگردان قرار می‌گیرد.

هیچ‌گاه کلاس یوگا یا تمرینات فردی خود را بدون انجام شاواسانا و یا قرار گرفتن در یکی دیگر از وضعیت‌‌های رهاسازی ترک نکنید. در صورت تجربه حس خوشایند انجام این آسانا،می‌‌توانید علاوه بر  پایان حرکات، پیش از آغاز آنها و به منظور رفع خستگی در ساعت‌‌های مختلف روز نیز آن را انجام دهید.

منبع کمکی: The Sivananda Companion to Yoga



۸ نظر لـ رها چون بدنی بی‌جان

  1. شیرین توسط:

    22 آگوست, 2011 در ساعت 9:54 ب.ظ

    بسیار عالی ولی در تصویر مربی اشتباهی که کرده اینستکه سرهای دیگران به سمت او نیست… میگویند پاها مانند اگزوز بدن در شاوآسانا عمل میکند یعنی حتی اگر شاگردان در دو ردیف هستند بایستی پاهایشان به سمت هم باشد..

  2. sunaz توسط:

    23 آگوست, 2011 در ساعت 9:23 ق.ظ

    شیرین عزیز، راستش از اونجا که در کتاب مرجع شیواناندا و همینطور در آشرام شیواناندا در ریشی‌کش، تاکیدی روی چیدمان کلاس در زمان شاواسانا ندیدم، فکر کردم که بهتره به عنوان یک اصل در این پست بهش اشاره نکنم… با این حال، ممنون از تو که به این مورد اشاره کردی.

  3. آتما توسط:

    8 سپتامبر, 2011 در ساعت 3:09 ق.ظ

    سلام
    مطالبتون نظرمو جلب کرد، به من هم سر بزنید و نظرتونو بگید، اگه مایل به تبادل لینک باشید خوشحال میشم. در مورد یوگا می نویسم و حتما از صفحات وبلاگ بازدید کنید.
    موفق باشید

  4. sunaz توسط:

    8 سپتامبر, 2011 در ساعت 6:29 ق.ظ

    @ اتما: مرسی به بلاگ من سر زدید. با ایده تبادل لینک روی صفحات بلاگ هامون با توجه به نزدیک بودن موضوعات کاملاً موافقم… 🙂

  5. آتما توسط:

    10 سپتامبر, 2011 در ساعت 5:26 ق.ظ

    خواهش می کنم.
    مرسی که لینک کردید، منم شما رو لینک کردم.
    موفق باشید

  6. نسرين توسط:

    12 ژانویه, 2012 در ساعت 4:06 ب.ظ

    سلام. لطفا اسناهای مفید برای بیماری صرع و ام اس و محدودیتهای این بیماریها را در صورت اطلاع برایم بفرستید

  7. sunaz توسط:

    15 ژانویه, 2012 در ساعت 10:24 ق.ظ

    نسرین عزیز. ممنون به بلاگ من سر زدید 🙂 دو کتاب خوب در این زمینه بعنوان مرجع وجود داره که به زودی اطلاعات دقیقشون رو در پاسخ به نظر شما خواهم نوشت.

  8. sunaz توسط:

    22 ژانویه, 2012 در ساعت 12:37 ب.ظ

    نسرین عزیز، از مجموعه مدیریت بیماری‌ها با یوگا، کتاب یوگا و ام اس هست که انتشارات پیروزان زیر نظر اکادمی یوگا چاپ کرده. توی این کتاب اطلاعات مفیدی در خصوص این بیماری، استفاده از یوگا برای بیماران مبتلا به ام اس و محدودیت‌‌هایی که باید هنگام کار در نظر گرفته بشه وجود داره. کتاب خوب دیگه‌ای هم هست به اسم «بیماری پیام زندگی» اگر هنوز چاپ بشه، مجموعه مقالات در این خصوص هست و خیلی هم مفیده. متاسفانه ضمن پیگیری متوجه شدم که در حال حاضر در خصوص صرع و یوگا چیزی چاپ نشده اما من دارم روی منابع خارجی کار می‌کنم تا بتونم یه پست مختصر در این زمینه بذارم، امیدوارم تونسته باشم کمک کنم.

Leave a comment